تعریف متداول این است كه هرچه در یك داستان اتفاق می افتد طرح داستان نام دارد.
هنگامی كه درباره ی داستان هایی كه به پایان رسیده اند صحبت می كنیم این تعریف مفید است، اما وقتی داستان های در حال نگارش را در نظر می گیریم، این تعریف همان قدر سودمند است كه بگوییم كیك تولد، شیرینی پخته شده ی بزرگی با تزئینات و شمع است.
این تعریف به ما نمی گوید كه چه گونه می توانیم یك كیك درست كنیم.
طرح داستان از رویدادها و وقایع مهم در یك داستان معین ساخته شده است«مهم» بدین دلیل كه این وقایع پیامدهای مهمی نیز به دنبال دارند.
فهرست / • راه دشوار رسیدن به طرح داستان • طرح داستان چیست؟ • شروع های عالی • آیا به زاویه دیدی كه تغییر می كند اعتماد می كنید؟ • كنترل كردن شرح • مهار كردن ملودرام • و...
طرح در داستان نویسنده: آنسن دیبل مترجم: مهرنوش طلائی
ناشر: رسش زبان كتاب: فارسی  تعداد صفحه: 232
اندازه كتاب: رقعی - سال انتشار: 1387 - دوره چاپ: 1  کد کتاب: 60968
طرح در داستان به چه چیزی میگویند؟ آیا اصولاً طرح برای نوشتن باید وجود داشته باشد؟ نبودن طرح چه لطمه ای به داستان خواهد زد و از این دست سؤالات که در این هفته و هفته بعد درباره آن صحبت خواهیم کرد...
طرح نقل حوادث یک داستان با توالی زمانی همراه با رابطه علت و معلولی است.  این تعریف ای.ام.فورستر است در کتاب جنبه های رمان. بعضی از منتقدان به جدایی طرح از پیرنگ اعتقاد دارند (مثل فورستر) و بعضی هم ندارند (مثل جمال میرصادقی). بحث در مورد این که این دوتا جدا هستند یا نه در اینجا جای بحث ندارد. همین که بدانیم بعضی از داستان ها، داستان طرحند این دو مقوله را از هم جدا میکند. یکی از این داستان ها درخت به ژاپنی است. (نویسنده اش را کسی در کارگاه نمیدانست)

طرح در داستان به چه چیزی میگویند؟ آیا اصولاً طرح برای نوشتن باید وجود داشته باشد؟ نبودن طرح چه لطمه ای به داستان خواهد زد و از این دست سؤالات که در این هفته و هفته بعد درباره آن صحبت خواهیم کرد...
طرح نقل حوادث یک داستان با توالی زمانی همراه با رابطه علت و معلولی است.  این تعریف ای.ام.فورستر است در کتاب جنبه های رمان. بعضی از منتقدان به جدایی طرح از پیرنگ اعتقاد دارند (مثل فورستر) و بعضی هم ندارند (مثل جمال میرصادقی). بحث در مورد این که این دوتا جدا هستند یا نه در اینجا جای بحث ندارد. همین که بدانیم بعضی از داستان ها، داستان طرحند این دو مقوله را از هم جدا میکند. یکی از این داستان ها درخت به ژاپنی است. (نویسنده اش را کسی در کارگاه نمیدانست)
طرح ترجمه کلمه Sketch است و پیرنگ ترجمه کلمه Plot . طرح به گذشته ارجاع دارد و با افعال ماضی نوشته میشود. همانطور که یک داستان کمتر با افعال حال نوشته نمیشود یک طرح هم باید از این قانون تبعیت کند. طرح دارای دو خصلت خرد و حافظه است. حافظه ای که خواننده با آن به گذشته ارجاع پیدا میکند و خردی که رابطه علت و معلولی را در آن به دست میآورد.
حالا سؤالی که پیش می آید این است که آیا طرح یک بعدی است؟ یا بهتر است بگوئیم یک خطی است؟ معمولاً در داستان 3 واقعه داریم که دو تای آنها همزمان است. و واقعه سوم میتواند مثل یک حادثه آنی باشد که داستان را از یک خطی بودن در می آورد....

9 توصیه برای طرح نویسی :

1- طرح باید فاقد تصادف باشد یا اگر تصادفی هست بر ضد قهرمان اصلی داستان. بعضی از داستان ها، داستان حادثه اند. اما همان حادثه هم بر ضد قهرمان اصلی داستان است و همان یک حادثه در کل داستان میتواند وجود داشته باشد. 
به فیلم نفس عمیق دقت کنید که چطور ماشین دزدی راحت چندین روز بدون اینکه پلیسی دنبالش بیاید در خیابان ها میگردد.

2- عجیب و مبتکرانه باشد. یعنی اینکه از کلیشه بیرون بیاید و همین طور ایده های تازه رو کند. فکر کنید یک زن با شوهرش دعوایش شده. یقه اش را گرفته و چاقو را بالا گرفته تا بزند. اولین چیزی که به ذهنتان میرسد چیست؟ ممکن است با زن دیگری دیده باشدش، یا حسابی خسته باشد یا هزار و یک دلیل دیگر. اما حالا چه میکند؟ چاقو را میزند؟ میتواند بعد از اینکه خوب به شوهرش نگاه کرد چاقو را زمین بیاندازد و همدیگر را در آغوش بگیرند و گریه کنند.

3- دو خط طرح داشته باشیم. خط طرح اول که خط طرح داستان است. طرحی که توی ذهنمان است و قرار است پرورشش دهیم و به هزار و یک کار بزنیمش. اما خط طرح دوم چه؟ خط طرح دوم برای گمراه کردن، انتظار، تعلیق و حواس پرتی خواننده استفاده میشود.

4- مرگ شخصیت اصلی یک باره صورت گیرد. ( در این مورد میتوان بحث کرد)

5- حادثه آنی. همان چیزی که قبلاً گفتم. یک حادثه آنی که به داستان وارد میشود و داستان را از یکنواختی و قابل حدس بودن در میآورد. این حادثه هم باید دلیل منطقی داشته باشد واگرنه همان تصادف در داستان میشود که نکوهیده است.

6- ایده به تنهائی داستان نمیشود. این که یک ایده خوب داشته باشیم دلیل نمیشود داستان خوبی هم داشته باشیم. توصیه میشود برای اینکه داستان خوبی داشته باشید از ابتدای داستان انتهای آن را بدانیم. و این امکان پذیر نیست مگر اینکه در داستان طرح مناسبی داشته باشیم. چون اگر طرح وجود نداشته باشد و فقط پایان را بدانیم ممکن است با یک پایان چسبانده شده به داستان روبرو شویم

7- سه خط در طرح وجود دارد. بر ضد خود ، بر ضد طبیعت، بر ضد دیگران. این سه خط جزو کشمکش در داستانند که میتوانند در طرح هم خود را نشان بدهند. در حقیقت کشمکش هم در طرح وجود دارد.

8- شخصیت داستان را پیچیده و طرح گره افکنی میکند. در طرح داشتن یک شخصیت درست مهم است. ممکن است طرحتان خوب باشد اما نتواند در داستان گره ای ایجاد کند.

9- مشکل جدید را قبل از اینکه مشکل قدیمی را حل کنی طرح کن. یعنی اینکه همانطور که مشکل قبلی را داری مشکل جدیدی را طرح کن. این هم قابل بحث است....
در مورد شکستن طرح در داستان هم هفته بعد صحبت خواهیم کرد. یعنی داستان ها و رمان هایی که طرح ندارند و بدون طرح نوشته میشوند. برای مثال رمان سکه سازان اثر آندره ژید.