رامهرمز‌در95 كيلومتري خاور اهواز قرار‌ گرفته و منسوب‌به‌هرمز ساساني است. بررسي هاي باستان‌شناسي استقرار انسان در دشت رامهرمز را حد اقل تا هزاره ششم پيش از ميلاد مشخص نمود.علاوه بر كشف آثاري مربوط به دوره عيلامي شواهد مربوط به شكوفايي منطقه در دوره ساساني و اسلامي نيز يافت شده است. شهرستان رامهرمز در سال هاي اخير مجددا اهميت گذشته خود را به دست آورده و رو به توسعه و ترقي نهاده و امروزه از شهرستان‌هاي مهم استان خوزستان به شمار مي‌رود. در بعضي از روستاهاي اين شهرستان قالي بافي، جاجيم بافي، خورجين بافي و سياه چادر به صورت محدود بافته مي شود كه صرفاً جنبه خود مصرفي دارد. از آثار منطقه رامهرمز مي توان تل گستر، تل برمي، قلعه داو دختر، قلعه عظيم يزدگرد و مختارك، سد تاريخي جره(سارو)، بقعه علمدار و قدمگاه امام رضا(ع)، باغ صميمي، خانه امير مجاهد و بقعه سيد حسين زاهدون را نام برد.
صنايع و معادن
در مركز شهرستان رامهرمز كارخانه‌هاي توليد قير سازي، آجر و آهك پزي و توليد گچ وجود دارد كه به صورت بخش خصوصي داير شده است. معادن گچ در شمال رامهرمز در ابتداي راه رامهرمز به ايذه قراردارد كه به طريقه مكانيكي مورد بهره برداري قرار مي گيرد.
کشاورزي و دام داري
اقتصاد رامهرمز براساس زراعت، دام‌داري، باغ‌داري و كارگري بنا نهاده شده است. كشاورزي در اين شهرستان به صورت سنتي انجام مي گيرد و كشاورزي مدرن و مكانيزه در هيچ جاي اين شهرستان مشهود نيست. نوع كشت بيش تر آبي بوده و كشت ديم فقط به گندم و جو اختصاص يافته است. منابع آب كشاورزي، رودخانه و چشمه و در بعضي از روستاها چاه‌هاي عميق و نيمه عميق‌هستند. ازعمده توليدات كشاورزي اين شهرستان مي توان گندم، جو، يونجه، خرما و تره باررا نام برد. دام‌داري نيز در اين شهرستان به صورت سنتي در كنار كار و كشاورزي انجام مي‌گيرد. مناطق شمالي، خاوري و جنوب خاوري اين شهرستان مناسب ترين مراتع براي چراي دام هاي اين شهرستان هستند. از جمله چراگاه «چهل پلكاني» در شمال رامهرمز كه ايلات و عشاير كوچ رو در فصل پاييز و زمستان به اين منطقه وارد مي شوند قابل ذكر است. فراورده هاي دامي و گوشت رامهرمز از جمله صادرات اين شهرستان به منطقه به شمار مي رود.
مشخصات جغرافيايي
شهرستان رامهرمز با 4257 كيلومتر مربع مساحت در خاور استان خوزستان واقع شده که از شمال به شهرستان هاي ايذه و مسجد سليمان، ‌از خاور به استان كهكيلويه و بويراحمدي، از باختر به شهرستان اهواز و از جنوب به شهرستان بندر ماهشهر محدود است. مركز آن شهر رامهرمز است كه با 3/7 كيلومتر مربع مساحت در 100 كيلومتري خاور اهواز بين 31 درجه و 16 دقيقه ي پهناي شمالي و 49 درجه و 37 دقيقه ي درازاي خاوري نسبت به نصف‌النهار گرينويچ قرار دارد و بلندي آن از سطح دريا 160 متراست. آب و هواي رامهرمز گرم بوده و رودخانه جراحي از خاور رامهرمز مي گذرد. رامهرمز بر سر چهارراهي قرار گرفته است که به شرح ذيل است:
راه آسفالته به سوي جنوب خاوري به درازاي 90 كيلومتر تا بهبهان
راه آسفالته به سوي شمال خاوري به درازاي 57 كيلومتر تا باغملك (جانكي)
راه آسفالته اصلي به سوي جنوب باختر تا راه اصلي آسفالته اهواز – بندر ماهشهر به درازاي 39 كيلومتر
راه اصلي به سوي شمال باختري به درازاي 15 كيلومتر
فاصله هوايي شهرستان رامهرمز تا تهران 552 كيلومتر است.
وجه تسميه و پيشينه تاريخي
رامهرمز نام شهري از بناهاي هرمز پادشاه ساساني در حوالي شوشتر است که در قديم به آن «سمنگان» مي‌گفته‌اند که آن را ساده كرده، «رامز» و منسوب به آن جا را «رامزي» و «رامي» مي‌گويند. ياقوت حموي مي گويد كه رامهرمز متشكل از دو كلمه رام (به پارسي يعني مقصود) و هرمز (نام يكي از خسروان ساساني) بوده است. برخي مي گويند رامهرمز نامي كوتاه شده از رامهرمزاردشير بوده و اين شهري است نام دار در خوزستان و عامه مردم خوزستان اين شهر را رامزي گويند. برخي نيز گفته اند به دليل بنا شدن شهر رامهرمز در دوره هرمز ساساني نام اين شهر رامهرمز شده است. در جغرافياي تاريخي قدمت خوزستان را بيش از 6000 سال مي دانند و پيدايش قديمي ترين تمدن بشري در شوش مشخص گرديده و در دوران هخامنشيان و اشكانيان و ساسانيان نه تنها بر عظمت منطقه افزوده گشت بلكه شهرهايي نيز در آن دوران ايجاد شده كه بدون شك رامهرمز يكي از آن شهرهابوده است. ويرانه هاي «اسك» بين راه رامهرمز و ارجان در راه بهبهان و ويرانه هاي «طاق نصرت» به جاي مانده از دوره ساساني در شهر رامهرمز، گذشته پرشكوه تاريخي آن را نشان مي دهد. در قرن 4 هـ . ق رامهرمز به سبب كرم ابريشمي كه در آن به عمل مي آمد و به ديگر نقاط صادر مي شد شهرت جهاني داشت. شهرستان رامهرمز در سال هاي اخير مجددا اهميت گذشته خود را به دست آورده و رو به توسعه و ترقي نهاده و امروزه از شهرستان هاي مهم استان خوزستان به شمار مي رود.


طبيعت درشهرستان رامهرمز

مهم ترين منابع آبي شهرستان رامهرمز را آب هاي سطحي و رودخانه ها تشكيل مي دهند اين رودخانه ها عبارتند از رودخانه هاي: آب دره، نج، آب رازك، ابوالفارس، اعلا، بابا احمد، تلخ، تنگ اناري، تنگ تلخ، تنگ سيلو، تنگ كوشك، تنگ نايب، جزاحي، خور، دره ديم خركن، دره سليماني، دره شمولي، دره قير، رامهرمز، سمه، سور، دزگيلي، شور، صندلي، كندك، گزين، گوپال، لوداب، ليرآب، مارون، ماله، نهر قطراني، نهر گاهن.رودخانه اعلا از كوه هاي منگشت در شمال خاوري رامهرمز سرچشمه گرفته و پس از آبياري نمودن قسمتهايي از اين شهرستان به رود مارون مي ريزد. رود مارون كه از شعبات رودخانه جراحي به شمار مي رود از كوه هاي استان كهگيلويه و بويراحمد سرچشمه مي گيرد و در شهرستان رامهرمز با شعبه ديگر به نام زلال درآبادي كلات شيخ تلاقي يافته و تشكيل رودخانه جراحي در شهرستان شادگان را مي دهد. در محلي به نام خوردورق شاخه اي به نام شادگان از ان منشعب مي گردد و خود جراحي در خورموسي به خليج فارس مي پيوندد. بابا احمد يك رود دائمي به طول تقريبي 45 كيلومتر است كه از دامنه كوه مقر در 45 كيلومتري خاور جنوبي رامهرمز سرچشمه گرفته و به نام تنگ نايب رو به جنوب روان ميشود و پس از آميختن با يك ريزابه بزرگ خاوري به رودخانه بابا احمد تغيير نام مي دهد و به رود مارون مي ريزد. تنگ تلخ يك رود فصلي به طول 12 كيلومتر است كه از دامنه كوه آوشتون در 41 كيلومتري جنوب خاوري رامهرمز سرچشمه گرفته و به رود ابوالفارس مي ريزد.
ابوالفارس يكي رود دايمي به طول 35 كيلومتر است كه از دامنه باختري كوه قلعه نجف در 30 كيلومتري خاور جنوبي رامهرمز سرچشمه گرفته و به نام آب دره نج رو به جنوب باختري سرازير مي شود و كوه دشت كلاب را دور مي زند و پس از مخلوط شدن با يك ريزابه نسبتا بزرگ خاوري به رود ابوالفارس تغيير نام مي يابد و در 33 كيلومتري جنوب خاوري رامهرمز به رودخانه مارون مي ريزد.
کوه چادون رامهرمز
كوه چادون به بلندي 2430 متر در دهستان اسوار بخش مركزي و در 53 كيلومتري جنوب خاوري شهر رامهرمز، و شمال خاوري روستاي دره بيد واقع است. رودخانه هاي سندان و تلخ از اين كوه سرچشمه مي گيرند. از باختر به كوه تنبلان مي پيوندد. تنگ سندان كه در خاور اين كوه قرار دارد آن را از سياه كوه جدا مي كند. اين كوه پوشيده از جنگل و جزو رشته كوه سفيد كوهستان بزرگ زاگرس است.
کوه تنبلان رامهرمز
كوه تنبلان به بلندي 2110 متر در دهستان اسوار (ابوالفارس) از بخش مركزي و در 43 كيلومتري خاور شهر رامهرمز، جنوب روستاي دره بني قرار دارد. اين كوه از شمال باختري به كوه بنار كموتران و كوه گردكي، از جنوب به كوه چتلين، از شمال به كوه سام، و از جنوب خاوري به كوه مهره متصل است. جزو رشته كوه سفيد از كوهستان بزرگ زاگرس به شمار مي رود و پوشيده از جنگل است.
کوه قلعه نجف رامهرمز
كوه قلعه نجف به ارتفاع 1765 متر در دهستان اسوار بخش مركزي شهرستان رامهرمز و در 37 كيلومتري جنوب خاوري شهر رامهرمز واقع است. سرچشمه آب دره نج، آب ابوالفارس، و رودخانه تلخ از اين كوه است رشته اي از مجاور روستاي دالون واقع در شمال باختري تا تنگ انارج واقع در جنوب خاوري به طول 26 كيلومتر كشيده شده و رودخانه تلخ، سراسر دامنه خاوري ان را طي مي كند. اين كوه پوشيده از جنگل و جزو كوهستان بزرگ زاگرس است.
کوه گردكي رامهرمز
كوه گردكي به بلندي 1513 متر در دهستان رستم آباد بخش مركزي در 32 كيلومتري شمال خاوري شهر رامهرمز، شمال باختري روستاي دالون واقع است. اين كوه از جنوب خاوري به كوه تنبلان و كوه بنار كموتران متصل ميشود و رودخانه اعلا از دامنه شمالي ان مي گذرد. قسمت بزرگي از اين كوه از جنگل پوشيده شده و جزو كوهستان بزرگ زاگرس به شمار مي رود.
مهره رامهرمز
كوه مهره به ارتفاع 2849 متر در دهستان اسوار بخش مركزي و در 54 كيلومتري جنوب خاوري شهر رامهرمز، جنوب روستاي ماوي واقع است. اين كوه از شمال باختري به كوه تنبلان، از جنوب به كوه چادون، و از جنوب خاوري به سياه كوه متصل است و جزو رشته كوه سفيد از كوهستان بزرگ زاگرس به شمار مي رود. اين كوه پوشيده از جنگل است و در مرز شهرستان هاي رامهرمز، ايذه، و كهكيلويه قرار دارد.