همه چیز در یک وبلاگ

شهرضا يكي از شهرستان هاي استان اصفهان است كه در گذشته «قمشه» ناميده مي شده است. شهرضا از شهرهاي کهن و با اصالت استان اصفهان است که صنايع دستي آن نيز هم چون تاريخ آن قدمت و اصالت زيادي داشته و از ديرباز داراي اهميت فراوان است. برخي از هنرهاي دستي اين شهرستان داراي شهرت جهاني هستند. علاوه بر جنبه‌هاي هنري، صنايع دستي در کنار صنايع كارخانه اي نيز در اقتصاد شهرضا سهم قابل توجهي دارد. قالي بافي، ريسندگي، سفال گري، سراميک سازي و سنگ بري از مهم ترين صنايع دستي اين شهرستان محسوب مي شوند. شهرستان شهرضا ازنقاط مهم عرضه كننده قالي صادراتي در ايران است. قاليچه هاي بافت اين شهرستان به داشتن ثبوت رنگ و زيبايي نقشه شهره بوده و از اعتبار و ارزش زِيادي برخوردار مي باشد. قاليچه هاي بافت اين منطقه از نظر نقشه و کيفيت در ايران و جهان شهرت زيادي دارند و يک گونه آن از لحاظ ثابت بودن رنگ و نقشه، مورد پسند همگان است. در شهرضا شمار زيادي كارگاه فرش بافي داير است و كارگران بسياري در آن ها مشغول به كار هستند.
سراميک و كاشي سازي از رشته صنايع كارخانه اي معتبر شهرضا است به ويژه سراميک آن که از نقوش زيبا برخوردار مي باشد. در شهرضا چند كارگاه سراميک و كاشي سازي وجود دارد. سراميک هاي ساخت اين كارگاه ها از لحاظ رنگ و جنس و زيبايي از بهترين سراميک هاي ايران هستند. صنعت ريسندگي نيز قبل از تاسيس اولين كارخانه ريسمان تابي در سال 1277 شمسي، به صورت سنتي رواج داشته و شامل بافت ترمه، شال و جوراب هاي نخي و پشمي و از اين قبيل مي شده است. در حال حاضر تعداد زيادي كارگاه پشم ريسي و دو كارخانه ريسندگي و بافندگي در اين شهرستان داير و توليدات آن از جمله صادرات شهرضا به شمار مي رود. كارگاه هاي نخ تابي و همچنين توليد خامه يا نخ فرش نيز در شهرضا وجود دارد. نخ و خامه مازاد بر نياز اين ناحيه به نقاط ديگر صادر مي شود. كشاورزي در اين شهرستان به دليل زمين هاي حاصل خيز رونق داشته و تمامي فرآورده هاي سردسيري و معتدل در آن كشت و پرورش داده مي شود.
مکان هاي ديدني و تاريخي
شهرضا در دوران صفوي از عمران و آبادي برخوردار بود و گسترش بسياري يافته است. از اين دوران آثار تاريخي بسياري در اين ناحيه بر جاي مانده است. جاذبه هاي طبيعي بسياري چون کوه ها و چشمه ها و غارها در اين شهرستان پراکنده هستند که چشم اندازهاي زيبايي به اين منطقه بخشيده است.
صنايع و معادن
شهرستان شهرضا داراي كارخانه ريسندگي است و كارخانه هاي صابون پزي، كوزه هاي سفالين و روغن منداب گيري نيز در آن وجود دارد. كارگاه هاي سنگ بري نيز در اين منطقه وجود دارد كه سنگ هاي زينتي و ساختماني را توليد مي كند. شهرستان شهرضا از لحاظ معادن غني بوده و مهم ترين آن ها عبارتند از : معدن نمک حسن آباد، رامشه، و جرقويه، معدن زغال سنگ شاه سيد علي اكبر، معدن سنگ مرمر اسفنداران در 60 كيلومتري و معدن سرب كرويه در 36 كيلومتري جنوب شهرضا. شهرضا از اقتصاد خوبي برخوردار بوده و مركز داد و ستد ايل قشقايي و لران ناحيه بوير احمدي است.
کشاورزي و دام داري
كشاورزي در اين شهرستان به دليل زمين هاي حاصلخيز رونق داشته و تمامي فرآورده هاي سردسيري و معتدل در آن كشت و پرورش داده شده و مهم ترين آن ها انگور، گندم، جو، ‌ارزن، نخود و... مي باشد. هم چنين در شهرستان شهرضا دامداري رواج داشته و مردم شهرضا در زمين هاي كشاورزي خود به نگاهداري دام نيز مي پردازند. در دشت هاي پيرامون شهرضا، مانند كمه، موروک، ‌بودجان، هونجان و… گله هاي بزرگ پرورش مي يابند.
مشخصات جغرافيايي
شهرستان شهرضا، با پهنه اي حدود 3 هزار و 88 كيلومتر مربع، ‌در جنوب استان اصفهان، در 32 درجه و يک دقيقه پهناي شمالي و 51 درجه و 52 دقيقه درازاي خاوري نسبت به نيمروز گرينويچ، و بلندي 1 هزار و 825 متر از سطح دريا قرار دارد. اين شهرستان از سوي شمال به شهرستان مباركه، ازجنوب به شهرستان سميرم و استان فارس، از خاور به شهرستان اصفهان، و از باختر به شهرستان مباركه و استان چهار محال و بختياري محدود است. پيرامون شهرستان شهرضا را كوهستان فرا گرفته و به دليل محدود بودن به نواحي كوهستاني در باختر و جنوب و از سوي ديگر به نواحي پست كويري در شمال خاوري، در بيش ترين روزها نسيم ملايم با بادهاي شديد، كه جهت آن ها از نواحي بلند به سوي شمال و شمال خاوي است مي وزد. بارندگي آن ناچيز و جزء نواحي خشک است و‌ آب و هواي ناحيه به بخش هاي زير تقسيم مي شوند: 1- آب و هواي گرم و خشک نواحي خاوري 2- آب و هواي كوهستاني جنوب و جنوب باختري كه بارندگي آن بيش از ديگر نقاط است.
وجه تسميه و پيشينه تاريخي
شهرضا در گذشته «قمشه» ناميده مي شده است. قمشه واژه اي پهلوي ساساني است، كه از روزگار باستان به اين محل گفته شده و نخست « گمشه » بوده است. برخي از محققين ريشه واژه قمشه را كومه شه دانسته و معتقدند که چون شاهان عهد قديم در آن حدود به شكار مي رفته و كومه خوبي براي آن ها مي ساخته اند، بدين نام موسوم گرديده است. شماري ديگر از پژوهش گران قمشه را مرکب از دو پاره « قم » و « شه » و به معني جاي آب جوشنده و روان و ماندگار دانسته اند. واژه قمشه به معناي سرزمين پر كاريز نيز هست، و بيش تر زمين هاي كشاورزي شهرضا نيز به وسيله كاريزها آبياري مي شود. به هر حال در 1305 هـ . ش نام اين شهر از قمشه به شهرضا تغيير يافت.
شهرضا پيش از اسلام وجود داشته و به گونه آبادي بزرگي به نام قلعه سميرم بوده كه در 14 فرسنگي اصفهان قرار داشته و داراي حصارهاي استوار بوده است. پس از برافتادن حكومت ساساني، ‌شهرضا نيز مانند نقاط ديگر ايران به چنگ تازيان افتاد. در دوران اسلامي از نقاط آباد و داراي اهميت بوده است. مرداويج زياري در 319 هـ . ق ايالت جبال را گشود و شهرضا هم جزو قلمرو او گرديد. شهرضا در دوران صفوي از عمران و آبادي برخوردار بود و گسترش يافت. از اين دوران آثار تاريخي بسياري در اين ناحيه بر جاي مانده است.

برخي از مهم ترين ارتفاعات شهرستان شهرضا را آب دراز، آس، باريكه، باغ ميرزا، چشمه قاسم، حنجله قاسم، دز، دزگا، دملا، دوكوهک و... تشكيل مي دهند. غار شاه شكر و غار شاه قنداب نيز از مهم ترين غارهاي اين منطقه است. غار شاه شکر که در 30 کيلومتري جاده شهرضا - سميرم قرار دارد با وجود كوچک بودن، بسيار جالب توجه و ديدني است. غار زيباي شاه قند آب نيز در جنوب خاوري شهرضا واقع شده است و از ديدني هاي طبيعي به شمار مي رود.

مسجد جامع شهرضا
مسجد جامع شهرضا که در ابتداي بازار اين شهر واقع شده، مسجدي قديمي به نظر مي ‌رسد كه به مرور زمان تغييرات زيادي در آن داده شده است و در حال حاضر از نظر معماري و هنري نكته قابل توجهي ندارد. مهم ترين قسمت مسجد، گنبد و ايوان جنوبي آن است كه با آجر بنا شده و با گچ پوشش يافته است. نماي خارجي گنبد، آجري است و در ضلع شمالي و نزديک گلدسته، مناره آجري كوچکي نيز دارد. بر روي ديوار جنب درب خاوري مسجد كه به سوي بازار باز مي شود، يک لوح سنگي با تاريخ 1240 هـ . ق نصب شده است. متن اين لوح، شرح موقوفاتي است كه از طرف حاجي محمد صادق وقف مسجد جامع شده است.

امام زاده شاه رضا شهرضا
آرامگاه امام زاده شاه رضا يكي از آثار ارزنده اسلامي و مربوط به روزگار شاه اسماعيل صفوي (905 - 930 هـ . ق) است. در همان ايام و از سوي حاكمان محلي، دو صحن پهناور و مستطيل شكل كه غرفه ‌هايي در اطراف خود داشتند براي اين بنا ساخته شد. بعضي از پژوهشگران شاه رضا را از نسل امام حسن(ع) و بعضي او را فرزند امام موسي بن جعفر(ع) مي دانند. سبک ساختمان گنبد اين امام زاده مانند گنبد مسجد شاه اصفهان است و پيرامون آن از كاشي هاي لاجوردي که سوره جمعه را در بر دارند پوشيده شده است. ايوان حرم آينه ‌كاري شده و دو درب خاتم كاري شده بسيار زيبا دارد. در دو سوي در حرم نيز دو در قرار دارد كه بسيار نفيس هستند و از نوشته روي آن ها روشن مي شود كه به دستور صارم الدوله و در سال 1315 هـ . ق، به دست استاد باقر نجار ساخته شده اند. ساخت درب اصلي و خاتم كاري شده آرامگاه نيز در سال 1309 هـ . ق و توسط صارم الدوله پايان يافته است. برخي از نامداران تاريخ مانند اسكندر خان زند برادر كريم خان زند و فتحعلي خان افشار ارومي - که گور او در بخش باختري و جلو پلكان قرار دارد - در اين مکان دفن شده اند. ضريح اين امام زاده در سال 1354 هـ . ش از سوي اداره اوقاف اصفهان تعمير و طلاكاري شد.
امام زاده سيد علي اكبر شهرضا
امام زاده سيد علي اكبر در 18 كيلومتري شمال خاوري شهرضا و بر سر راه اصفهان - شهرضا قرار گرفته است. اين بنا گنبدي جالب توجه مانند گنبد مدرسه چهارباغ، نمايي عالي و كاشي كاري هايي بسيار زيبا دارد. اين امام زاده برادر امام رضا(ع) و شاه چراغ(ع) بوده است و ضريح او مربوط به روزگار شاه عباس بزرگ است.

كاروان سراي امين آباد شهرضا
كاروان سراي امين آباد در 36 كيلومتري شهرضا و در مسير راه شهرضا - شيراز در روستاي امين آباد قرار دارد. اين كاروان سرا که از زمان شاه عباس بزرگ بر جاي مانده سردر بلندي داشته و از كاروان سراهاي استوار و زيبا است.