همه چیز در یک وبلاگ

خوانسار يكي از شهرستان هاي استان اصفهان است كه مرم آن به كارهاي كشاورزي و پرورش زنبور عسل اشتغال دارند. چشمه هاي طبيعي و چشم انداز رودخانه ها‎؛ جاذبه هاي طبيعي شهرستان خوانسار را تشکيل مي دهند و مسجدهاي قديمي و آرامگاه هاي بزرگان نيز از جاذبه هاي تاريخي اين منطقه به شمار مي آيند. در شهرستان خوانسار صنايع دستي از قدمت و تنوع زيادي برخوردار است. قالي بافي، آهنگري، نجاري، كفش، گيوه، كوزه گري، سفال، خياطي، قاش تراشي، چيت سازي، عصاري، تهيه شيريني( گز) و... از صنايع دستي اين شهرستان محسوب مي شوند. در زير به برخي از هنرهاي دستي مردم اين شهرستان اشاره مي شود. در گذشته به دليل نبودن قاشق و چنگال فلزي، هنر قاشق تراشي اهميت زيادي داشته است، ولي اندک اندک از اهميت آن كاسته شده است. در گذشته قاشق هاي بزرگي از چوب گلابي براي افشره خوري مي ساختند، كه ظريف بوده و چون دسته آن به شكل دست به كفه اش پيوند مي يافته به قاشق دست دلبري سرشناس بوده است.
مکان هاي ديدني و تاريخي
چشمه هاي طبيعي و چشم انداز رودخانه ها جاذبه هاي طبيعي شهرستان خوانسار را تشکيل مي دهند و مسجدهاي قديمي و آرامگاه هاي بزرگان نيز ازجاذبه هاي تاريخي اين منطقه به شمار مي آيند.
صنايع و معادن
هم چنين صادرات اين شهر عسل، فرش، ميوه، چوب، گز و سيب زميني است. كارخانه ريسندگي كه پشم فرش، پود و چله را توليد مي كند، در خوانسار داير است.
کشاورزي و دام داري
مرم شهرستان خوانسار به كارهاي كشاورزي و پرورش زنبور عسل مشغول اند. كشاورزي بيشتر آبي بوده و به دليل كوهستاني بودن، سطح زير كشت زياد نمي باشد. فرآورده هاي كشاورزي خوانسار عبارتند از : گندم، جو، سيب زميني، گردو، زردآلو، گلابي و سيب درختي. محصول محلي اين شهرستان تهيه شيريني (گز) است.دراين شهرستان‌پرورش‌گاو، گوسفند، بز و طيور رواج دارد. ناحيه خوانسار از مراکز مهم پرورش زنبور عسل درايران بوده و زنبورداري در اين ناحيه چندين سده پيشينه دارد.
مشخصات جغرافيايي
شهرستان خوانسار، با پهنه اي حدود 892 كيلومترمربع، در دره اي خوش آب و هوا، ‌در باختر استان اصفهان، در 33 درجه و 12 دقيقه پهناي شمالي و 50 درجه و 20 دقيقه درازاي شرقي نسبت به نيمروز گرينويچ و بلندي 2 هزار و 250 متر از سطح دريا قرار دارد. اين شهرستان از شمال به شهرستان گلپايگان، از باختر به لرستان، از خاور به شهرستان نجف آباد و از جنوب به شهرستان فريدن محدود است. شهرستان خوانسار ناحيه اي كوهستاني و بلند است و ناهمواري هاي زيادي دارد. اين شهرستان داراي زمستان هاي سرد و پر برف و تابستان هاي معتدل با هوايي دل انگيز است. فاصله هوايي شهر خوانسار تا تهران 284 كيلومتر است. ( براي اطلاعات بيش تر نگاه کنيد به اطلاعات جغرافيايي خوانسار )
وجه تسميه و پيشينه تاريخي
خوانسار از ديرباز تا كنون با نام هايي چون خانسار، خاني سار، خونسار، خوانسار و خوسار ناميده شده است. نام خوانسار نيز از واژه خوان به معني چشمه گرفته شده است. بعضي بر اين باورندكه‌خوانسار كوچك شده خوانسالار، يعني سفره دار، سفره چي، آشپزباشي سلطان است. شماري نيز اين واژه را مخفف خون ساربان دانسته و منشاء آن را کشته شدن سارباني در اين محل، توسط دزدان مي دانند. هم چنين عده اي با توجه به اين که خان به معني شأن عسل و به بيان ديگر مكان توليد عسل نيز مي باشد، اين نام را محل توليد عسل تعبير کرده اند. كهن ترين مداركي كه از پيشينه تاريخي خوانسار در دست است، تاريخ مهاجرت دسته‌اي از قوم يهود به خوانسار و سرگذشت آنان است كه به روزگار کوروش هخامنشي مي رسد. يهوديان مهاجر به اين شهر تا پيش از ايجاد حكومت اسرائيل، در كوي جهودا يا جيدا، كه كويي در شهر كنوني است، زندگي مي كردند. بعد ها اينان به اسرائيل كوچ كرده و امروزه در خوانسار، پيروان دين يهود وجود ندارد.
خوانسار پس از اسلام، در قلمرو حكومت امويان، عباسيان، ‌طاهريان، صفاريان، ديلميان، سلجوقيان، و خوارزم شاهيان قرار داشته است. در اوايل سده 7 هـ . ق مغولان اين ناحيه را گشودند و خرابي هاي بسيار به بار آوردند. پس از آن ها تيمورلنگ به مركز ايران، از جمله خوانسار تاخت و چپاول و كشتار زيادي كرد. خوانسار، در دوران صفوي از مراكز مهم علم، ادب و صنعت بوده است. پادشاهان صفوي توجه ويژه اي به اين ناحيه داشتنه اند و به خاطر همين توجه هنرهاي دستي و كارگاهي در اين شهر گسترش يافته است. بناي مدرسه مريم بيگم صفوي از سوي همسرشاه تهماسب نيز به پيشرفت فرهنگي اين ديار افزود. در دوران قاجار خوانسار مورد توجه بوده و حاكمان بزرگي كه بعضي از آنان عنوان وزارت هم داشته اند، به حكومت خوانسار منصوب شده اند.
در گذشته كه صنعت نساجي ساده بوده، پارچه ها در گونه هاي قدک، متقال و… به رنگ سفيد بافته مي شد. براي بافت پارچه هاي رنگي و نقش دار، كارگاه هاي رنگرزي و چيت سازي، در نقاط گوناگون داير بوده است. يكي از اين محل ها، سرچيتگاه، در شهر خوانسار بوده و هم چنين بازار ويژه اي براي اين هنر وجود داشته است.
هنر كوزه گري نيز از ديرباز در اين شهرستان رواج داشته و هنوز هم چند كارگاه كوزه‌گري وجود دارد كه غير از تنگ سفالي، ساير ظرف ها و گونه هاي لالجين ها را مي سازند و به نقاط ديگر صادر مي كنند. چون در درون اين ظرف ها، لعابي از شيشه وجود دارد و ظرف ها كلفت و محكم ساخته مي شوند، نظافت و شستن آن ها آسان و دوام شان زياد است.
روغن كشي از دانه هاي روغن مانند: بزرک، خشخاش، كرچک، منداب و…از ديرباز در خوانسار رواج داشته و عصار خانه هاي بزرگ به شيوه سنتي وجود داشته است. دانه هاي روغني را نخست حرارت داده و در زير گردونه هاي بزرگ سنگي به وزن حدود ده تن، كه با اسب يا استر يا گاوميش مي چرخد، خرد كرده، سپس در زير فشار اهرمي كه آن را شاه تير نامند، روغن كشي مي شود. روغن هايي كه به دست مي آمده، در گذشته به مصرف سوخت روشنايي و رنگ مي رسيده، ولي امروزه به دليل رقابت كارخانه ها و نداشتن مصرف روشنايي، اين هنر اهميت گذشته را ندارد. تفاله هايي كه پس از روغن كشي بر جاي مي ماند و به كنجاله سرشناس است بهترين كود بوده و براي نيرومند ساختن كشت زارهاي تنباكو به كار مي رود و بخشي از آن ها نيز در زمستان به مصرف خوراكي دام ها مي رسد. هنر فرش بافي از گذشته با بافت فرش هاي محلي رواج داشته است. فرش هاي ويسي و ساروق با نقشه شاه عباسي بافته مي شود. در سال هاي اخير، فرش ها از روي نقشه هاي جديد مورد پسند اروپاييان با رنگ هاي ثابت بافته مي شوند.

رودخانه خوانسار مهم ترين رود اين شهرستان است. رودخانه خوانسار كه از جنوب و جنوب خاوري شهر خوانسار و دامنه كوه هاي خوانسار و پنج پنجه سرچشمه مي گيرد، در فصل تابستان زمين هاي مزروعي روستاهاي شمال شهر را مشروب کرده و در فصل تابستان با جهت كلي جنوبي - شمالي در تنگه غرقاب (فرقاب) به رودخانه گلپايگان متصل شده و سرانجام به درياچه نمک (مسيله) مي ريزد.
چشمه ها همواره از جذاب ترين عارضه هاي طبيعي هر منطقه به شمار مي آيند. در شهرستان خوانسار نيز چشمه هايي وجود دارند. چشمه گاسون در كوه خوانسار و در 135 كيلومتري اصفهان قرار دارد و چشمه اميد در هفت كيلومتري خاور خوانسار قرار گرفته است. مهم ترين ارتفاعات شهرستان خوانسارعبارت اند از: محمور سوز، لشگر، كلازنه، قراول خانه، صاف، شنستان، سيل، زرد، دوتو، دور روغاب.

مسجد جامع خوانسار
اين بنا در قسمت خاوري خوانسار واقع شده و در سال 1147هـ . ق توسط شهريار الملک آقا صانع ساخته شده است. بناي اين مسجد با مساحتي حدود 3000 مترمربع داراي گچ بري ‌ها و كاشي كاري ‌هاي بسيار زيبا است. درب شمالي اين مسجد که آن را از جاي ديگري به اين مسجد منتقل كرده‌اند، مربوط به تاريخ 1003هـ . ق و داراي تزيينات نفيس منبت كاري است.
مسجد آقا اسد الله خوانسار
مسجد آقا اسد الله در كوي پگلوش و كنار بازار توسط آقا اسد الله نامي، در سال 1258هـ . ق ساخته شده است بخشي از آن، در سال 1334هـ . ش، در مسير خيابان قرار گرفت و بخش ديگر آن در اثر سيل از ميان رفت ولي در سال 1336هـ . ق به كوشش مردم نيكوكار تجديد بنا شد.

مقبره بابا پير خوانسار
آرامگاه بابا پير، که در جنوب باختري شهر خوانسار (پارک سرچشمه) قرار دارد در اوايل حكومت صفوي ساخته شده است. صاحب آرامگاه بنيان‌ گذار مذهب شيعه‌ جعفري در اوايل سده 7هـ . ق در خوانسار، اصفهان، بروجرد، نهاوند، لرستان و خوزستان است. صفي الدين اردبيلي در سال 678هـ . ق خدمت پير خوانسار رسيده و از وي كسب فيض كرده است. ساختمان اين آرامگاه، در اثر گذشت زمان خراب شده بود كه در سال 1367هـ . ش توسط هيأت رييسه آرامگاه پير، بازسازي شده است.