پاوه از مناطق زيباي‌استان كرمانشاه است كه درگذشته به «اورامانات» معروف بوده است. شهرستان پاوه درشمال باختر كرمانشاه واقع شده است كه از شمال به استان كردستان، از جنوب به شهرستان جوانرود، از باختر به مرز ايران و عراق و از خاور به استان كردستان محدود مي‌شود. سازمان كنوني شهر پاوه و بافت محلات موجود آن نتيجه تغيير شكل هسته قديمي شهر و رشد آن طي ربع قرن اخير است. البته عمده تغييرات اين شهر طي سال‌هاي اخير صورت گرفته‌است.بافت‌قالي،گليم،جاجيم،شال‌پشمي‌و گيوه از جمله مهم ترين صنايع دستي اين منطقه به شمار مي‌آيند.
مکان هاي ديدني و تاريخي
غار قوري قلعه‌در جنگل هاي اورامانات – 90 كيلومتري كرمانشاه و مسجد جامع پاوه از جمله مكان‌ةاي تاريخي و ديدني شهرستان پاوه به شمار مي‌آيند.
صنايع و معادن
محصولاتي‌چون گردو، بادام، انگور، انجير‌، فرآورده هاي دامي، قالي، گليم، و سقز از محصولات صادراتي شهرستان به شمار مي‌آيند.
کشاورزي و دام داري
بيش‌تر مردم پاوه به علت داشتن آب و هواي مناسب، به كشاورزي و دام‌داري اشتغال دارند. محصولات كشاورزي شهرستان پاوه؛گردو،آلوچه، روغن، پشم، ميوه، توتون، بادام، ‌انگور، انجير، و سقز است. آب كشاورزي از چشمه (سراب هولي) و رود و آب آشاميدني شهر از سراب هولي فراهم شده است.
مشخصات جغرافيايي
شهرستان پاوه يكي از شهرستان‌هاي كرمانشاه است كه درشمال باختر اين استان واقع شده است و از شمال به استان كردستان از جنوب به شهرستان جوانرود ازباختربه مرز ايران و عراق و از خاور به استان كردستان محدود مي‌شود. مركز اين شهرستان شهر پاوه است كه در َ21 ْ46 طول جغرافيايي و َ03 ْ35 عرض جغرافيايي و ارتفاع 1540 متري از سطح دريا واقع شده است. براساس سرشماري سراسري سال 1375 جمعيت اين شهرستان 918 16 نفر برآورد شده است. پاوه مركز شهرستان پاوه در 124 كيلومتري راه كرمانشاه – پاوه قرار دارد. پاوه در 566 كيلومتري تهران (فاصله هوايي) قرار گرفته است. شهر پاوه در كنار دره خانقاه برافراشته شده و رود دره گلال يا پاوه از جنوب شهر مي گذرد. آب و هواي منطقه نسبتا سرد و مايل به اعتدال و نيمه مرطوب است.
وجه تسميه و پيشينه تاريخي
پاوه از مناطق زيباي استان كرمانشاه است كه در گذشته به «اورامانات» معروف بوده است. نام پاوه را به «پاوه» سردار يزدگرد سوم - آخرين پادشاه ساساني - منسوب مي دانند كه جهت جلب حمايت اكراد، روانه اين منطقه‌شدو مورد احترام اهالي قرار گرفت. بعدها به خاطر تجليل از آن سردار، اين ناحيه را پاوه ناميدند، كه در كتاب‌هاي عربي‌فاوج آمده است. هم چنين معناي كلمه اورامانات از اورتن (اورامان) نام يكي از سرودهاي ديني زرتشتيان گرفته شده است. قلعه دژ و پاسگه كه هنوز در پاوه وجود دارند بازمانده و باروي عهد آن سردار است. ظاهرا در محلي نزديك پاوه كه اكنون جنگاه گفته مي‌شود مردم پاوه با سعدوقاص جنگيده‌اند.


مساجد و مدارس مذهبي در شهرستان پاوه

مسجد جامع پاوه
اين مسجد در خيابان امام محمد شافعي در شمال شهر پاوه واقع شده است . اين بنا ظاهراً بر روي بقايايي از آتشكده دوره ساساني پي ريزي شده است . اين مسجد فاقد صحن بوده و از يك شبستان مستطيل شكل تشكيل گرديده است . اين شبستان به ابعاد 15*20 متر است كه در داخل آن 15 ستون چوبي قرار دارد كه ارتفاع هر يك از ستون ها 30 متر مي باشد . در سال هاي اخير در محراب مسجد تعميراتي انجام شده و شكل اصلي آن تغيير كرده است . اين مسجد داراي يك مناره مي باشد . مردم محل بناي اين مسجد را به صدر اسلام نسبت مي دهند و بر اين باورند كه در روزگار خليفه دوم به دستور فرزندش عبدالله بن عمر بنا شده است .
در سال هاي اخير اين مسجد توسعه پيدا كرده و ساختمان جديدي با استفاده از شيوه و سبك مسجد النبي در مدينه منوره در كنار آن ساخته شده است .


آرامگاه ها ،امامزاده ها و زيارتگاه ها در شهرستان پاوه

امامزاده كوسه هجيج
اين امامزاده در 20 كيلومتري غرب پاوه ، در روستاي هجيج و در كنار رودخانه سيروان واقع شده است . بناي اين امامزاده به صورت چهار طاقي آجري است كه در سال‌هاي اخير توسط اداره اوقاف احداث شده است ولي در گذشته داراي بنايي سنگي بوده است . پيش نمازان روستاي هجيج درباره نام و نسب اين امامزاده به نقل از بحرالانساب مي گويند . « نامش عبيدالله است و فرزند حضرت امام موسي كاظم ( ع ) مي باشد كه پس از رحلت پدر در زمان هارون الرشيد با يكي از برادرانش به نام امامزاده اسماعيل به اين منطقه پناه آورده است . بعدها برادرش به اسپريس يكي از روستاهاي اطراف پاوه ، عزيمت كرد و او در هجيج ماندگار شد . اندك اندك ياراني به دور او جمع شدند . مي گويند امامزاده كوسه بوده و از پريشاني اوضاعش ميل به ازدواج نداشته و ياران او نيز تا وقتي كه او زنده بوده ازدواج نكرده اند .