همه چیز در یک وبلاگ

بندرانزلي با وجود تاريخ کوتاه خود به سرعت صنعتي شده و رشد و توسعه چشم‌گيري داشته است که شروع آن مقارن با حکومت سلسله صفوي در ايران بوده است. امكان ماهي‌گيري، روابط بازرگاني ايران با كشورهاي همسايه و ديگر عوامل نخست انزلي را تبديل به يك شهرك و‌ آن گاه مبدل به يك بندر مهم كرد. اقتصاد بندر انزلي توريستي و ترانزيتي و 30% كشاورزي است. انزلي امروزه به واسطه ارتباط با كشورهاي مستقل شمالي‌و نزديكي به نقاط پرجمعيت و مراكز مهم تجاري وصنعتي ايران از اهميت ويژه اي برخوردار است و ضمن تماس دريايي با بندر مهم كرانه درياي مازندران، از راه كانال ولگا – دن و درياي سياه با بندرهاي تجاري و بين المللي كشورهاي مختلف اروپايي نيز ارتباط دارد. در اين بندر اسكله هاي قابل استفاده‌اي براي پهلو گرفتن كشتي هاي بازرگاني فراهم است، به طوري كه در يك آن، چندين‌فروند كشتي را به اسكله و چندين فروند ديگر را به صورت دوبله پهلو مي‌دهند.برنج،مركبات،كالاهاي‌ساخته‌شده‌و‌ماهي‌از‌محصولات‌اين‌شهرستان‌است. مهم‌ترين‌صنايع دستي اين شهرستان سبدبافي، حصيربافي و سفال‌گري است. سبدبافي و حصيربافي از صنايع دستي رايج در اين شهرستان است كه خانگي است. سبد و حصير مصارف گوناگون دارند و براي كف و سقف به كار مي روند و سبد، كلاه، حصير،زيرانداز، كفپوش از آن‌ها تهيه مي‌شوند. سبد و حصيرهاي رنگي جنبه هنري و تزييني دارند. روستاهاي اطراف شهرستان بندر انزلي از نظر توليد حصيرهاي زيبا و مرغوب شهرت دارند. دو گونه سفال در اين شهرستان توليد مي‌شوند. سفال‌هايي كه از وسايل ضروري زندگي است و مورد استفاده مردم قرار مي گيرند مانند سفال‌هاي سقف براي پوشش بام‌ها و انواع ظروف مورد نياز خانه ها مانند گلدان،كوزه،نمكدان و غيره. دوم سفال‌هايي كه جنبه تزييني دارند و در ساختن آن ذوق و استعداد به‌كار رفته و گروه دوم به مفهوم واقعي سفال است كه جزو صنايع دستي به شمار مي آيد. صنايع دستي يكي از مهم‌ترين جاذبه هاي گردشگري شهرستان بندرانزلي را تشكيل مي‌دهند.تالاب‌انزلي،منطقه‌ي‌حفاظت‌شده‌سياكشم،منطقه‌ي‌حفاظت‌شده سرخانكل، آرامگاه آقا سيد محمد نجفي، برج ساعت، بقعه امام زاده صالح، بقعه بي بي حوريه، پل غازيان، پل ميان‌پشته، ساختمان گمرك، ساختمان معتمدي وكاخ ميان پشته نيز برخي از ديدني‌هاي شهرستان بندر انزلي را تشكيل مي‌دهند.
صنايع و معادن
صنايع‌دريايي‌و كشتي‌سازي، شيلات و انواع كارخانه‌هاي مرتبط با صنعت شيلان در شهرستان بندرانزلي وجود دارند. از معادن اين شهرستان اطلاعات مستندي در دست نيست.
کشاورزي و دام داري
اساس اقتصاد مردم شهرستان انزلي را ماهي‌گيري تشكيل مي‌دهد و حدود 30درصد از فعاليت‌هاي بازرگاني و اقتصادي اين ناحيه نيز به كشاورزي اختصاص دارد. آب كشاورزي از رودخانه و چاه تأمين مي شود و فرآورده هاي كشاورزي آن : برنج، بنشن، دانه هاي روغني، توتون، گياهان علوفه اي، سيب، انجير، انواع مركبات و گردو است.دام داري نيز در كنار كشاورزي و بيش تر به صورت سنتي رواج دارد.
مشخصات جغرافيايي
بندرانزلي در طول جغرافيايي 49 درجه و 28 دقيقه و عرض جغرافيايي 37 درجه و 33 دقيقه و ارتفاع 24 متر پايين‌تر از سطح آب هاي آزاد قرار دارد. انزلي در 40 كيلومتري شمال باختري شهر رشت و در مسير راه اصلي رشت – رضوان شهر و 136 كيلومتري جنوب خاوري آستارا مي باشد. رود پسيخان و رود بهمبر از اين شهر مي‌گذرد. آب و هواي آن معتدل و مرطوب بوده و باران سالانه به طور متوسط 1951 ميلي متر است. همسايه‌هاي بندر انزلي از شمال درياي مازندران، از خاور شهرستان رشت، از جنوب شهرستان صومعه سرا و از باختر شهرستان رضوان شهر هستند. بندرانزلي مهم‌ترين بندر شمالي ايران است كه در كرانه جنوب باختري درياي مازندران و در قسمت شبه جزيره غازيان قرار گرفته، طول اين شبه جزيره به 35 كيلومتر مي رسد كه مرداب انزلي را از درياي مازندران جدا مي كند. بندر انزلي در مسير راه رشت – رضوان‌شهر قرار دارد و تا رشت 40 كيلومتر و تا رضوان‌‌شهر 28 كيلومتر فاصله دارد. طبق سرشماري سال 1375 جمعيت شهرستان بندر انزلي 119827 نفر بود. زبان شان فارسي است که آن را با گويش گيلكي ادا مي کنند.
وجه تسميه و پيشينه تاريخي
قديمي‌ترين ذکري که در متن هاي تاريخي از انزلي وجود دارد مربوط به سال 863 هـ . ق است كه در آن زمان دهكده اي كوچك بوده است. اين ناحيه از اوايل دوره صفويه، مورد توجه انگليسي ها، روس ها و دولت مركزي ايران كه پايتخت آن قزوين بود، قرار گرفت. انگليسي ها در تجارت ابريشم گيلان، با داير كردن شركتي تجارتي در مسكو، راه رشت – انزلي – بادكوبه به اروپا را رونق بخشيدند و انزلي به عنوان «دورازه‌اروپا» معروف شد. از اين زمان به بعد، ‌انزلي به تدريج به صورت توقف گاهي براي كشتي هاي تجاري و پلي ميان رشت و اروپا قرار گفت و روز به روز بر رونق آن افزوده شد. با روي كار آمدن پهلوي اول و توجه وي به بندر انزلي، اين بندر بازسازي و اسكله هاي جديدي در انزلي و غازيان ساخته شد و اداره بندر و كشتي راني مجهز گشتند. در حال حاضر، بندر انزلي يكي از زيباترين شهرهاي گيلان و مجهز ترين بندر كرانه هاي درياي مازندران است كه سالانه هزاران تن كالا توسط كشتي، ‌از آن خارج و يا به آن وارد مي شود.

تالاب انزلي در ساحل جنوب باختري درياي مازندران – در باختر دلتاي سفيد رود و در جنوب بندر انزلي – گسترده شده است. اين تالاب از باختر به كپور چال و آبكنار، و از جنوب به صومعه سرا و بخش هاي شهرستان رشت، محدود است. محدوده آب تالاب انزلي بيش از 100 كيلومتر مربع است كه آب رود ها، نهر ها و زهكش هاي كشاورزي واقع در حوزه هاي آبريز به آن مي ريزد. ارزش هاي زيست محيطي و اقتصادي تالاب انزلي نقش ويژه اي در جغرافيا و حيات اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و سياسي استان گيلان دارد. نقش علمي تالاب در زمينه هاي مختلف جانور شناختي، گياه شناختي و زيست محيطي حايز اهميت است و پژوهنده گان از آن به عنوان يك آزمايشگاه طبيعي رايگان در زمينه هاي گوناگون استفاده مي كنند.
چشم اندازهاي زيباي تالاب، جاذبه هاي شگرف به منطقه بخشيده اند. محيط آبي و زنده تالاب انزلي و ارتباط گسترده آن با دريا، بستري مطلوب براي تخم ريزي انواع ماهيان فراهم سا خته است. اين ماهيان، گذشته از اين كه يكي از منابع مهم غذاي مردم اند، نقشي مهم در اقتصاد منطقه دارند. بيش از 20 گونه ماهي در تالاب انزلي وجود دارد كه 11 گونه از آن بومي، هشت گونه مها جر و يك گونه نيمه مهاجرند.
ماهيان مهاجر مانند ماهي سفيد و سوف، براي تخم گذاري و زاد و ولد به تالاب مي آيند و پس از تخم ريزي دوباره به دريا باز مي گردند. ماهيان بومي مانند ماهي كپور و اردك ماهي به طور دايم در تالاب زيست مي كنند. ديگر ماهيان مهم تالاب عبارت اند از: سفيد، سوف، سيم، اردك ماهي، كلمه، ماش، كپور، سياه كولي، لاي ماهي.
تالاب انزلي يكي از بهترين و مناسب ترين زيست گاه ها براي گونه هاي مختلف پرندگان مهاجر است. ده ها گونه از پرنده گان مهاجر در مسير مهاجرت و سفر زمستاني تالاب انزلي را براي اقامت زمستاني انتخاب مي كنند. هر سال، پرندگان مهاجر مانند غاز، قو، اردك، مرغابي، چنگر، و ديگر پرندگان شناگر در پيرامون آن اسكان موقت مي گزينند. شكار و فروش اين پرنده گان نيز، از منابع درآمد صيادان و ساكنان اطراف تالاب است. تالاب انزلي و جزيره هاي آن، چشم انداز هايي بسيار زيبا دارند و مشتاقان فراوان طبيعت را به سوي خود جلب مي كنند. حفظ و نگه‌داري اين تالاب و سلامت محيط زيست آن، به عنوان يك سرمايه بسيار ارزشمند ملي و محلي، يك وظيفه و رسالت تاريخي براي همه كساني است كه خود را در قبال جامعه مسئوول مي دانند.

عمارت معتمدي بندر انزلي
اين ساختمان كه در بلوار بند انزلي واقع شده و هم اكنون پاسگاه نيروي انتظامي است در سال 1234 هجري همري (1198 خورشيدي) به دستور معتمدالدوله ميرزا عبدالوهاب در دو طبقه ساخته شده است.ديوارهاي قطوري دور تا دور هر دو طبقه ان را احاطه نموده و سقف آن حلب كوبي شده است. اين بنا يكي از قصرهاي دوره قاجاريه و محل سكونت همراهان شاه يا بزرگان آن دوره بوده است.
عمارت گمرك بندر انزلي
از ديگر بناهاي تاريخي گيلان، عمارت گمرك بندرانزلي و محل استقرار نيروي دريايي است كه هر دو به دوره پهلوي مربوط است. بخش تعمير كشتي و به آب انداختن آن‌ها در اداره بندر، از تاسيسات مدرن آن زمان به شمار مي‌رود و هنوز نيز جالب و داراي اهميت است. اصل بناهاي اداره بندر به دوره قاجار تعلق دارد و روس ها آن را ساخته اند ولي در دوره پهلوي بازسازي شده است. ساختمان موزيك به وسيله يك معمار يوناني و با سبك يوناني ساخته شده است. گنبد اين بنا روي هشت ستون مدور استوار شده است. اين بنا در گذشته مورد استفاده دسته موزيك ارتش بوده و لذا به ساختمان موزيك شهرت يافته است.
عمارت ميان پشته بندر انزلي
اين كاخ در ميان باغي دل انگيز و بزرگ به مساحت تقريبي 17 هكتار در غازيان بندر انزلي ساخته شده و از يك سو مشرف به دريا است و هم اكنون در اختيار نيروي دريايي جمهوري اسلامي ايران است. كاخ ميان پشته پس از آتش سوزي كاخ خوشتاريا به دستور رضاشاه و در شرق آن ساخته شد. زير بناي اين كاخ 1168 متر مربع است و بدنه آن از سنگ قواره بلوك به صورت دو جداره ساخته شده است. اين كاخ 11 اتاق و يك سالن پذيرايي با سرويس هاي لازم دارد. سقف همه اتاق ها از بتون آرمه ساخته شده است و سقف داخلي آن داراي گچ بري هاي استادانه و يك نقش برجسته بر بالاي ديوارها و در محل اتصال ديوارها با سقف است.
در بخش شمالي اين كاخ، يك در بزرگ قرار دارد كه پس از گذشتن از آن و يك راهروي پهن مي توان به سرسراي كاخ رسيد. دو راه پله شرقي – غربي آن به طبقه بالا راه دارند. در مسير راه پله، پنجره هايي با نقش خورشيد وجود دارد كه رو به جنوب باز ميشوند. زيباترين عنصر اين كاخ راه پله مارپيچ آن است كه تا زير شيرواني امتداد مي يابد. اين كاخ با شماره 1511 در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده است.
عمارت شهرداري بندر انزلي
عمارت شهرداري انزلي كه نمونه اي از معماري دوره پهلوي در گيلان است در قسمت بالاي پارك بلوار واقع شده و مشابه ديگر بناهاي دوره پهلوي است كه براي فرمانداري ها و شهرداري ها ساخه شده اند.

پل غازيان (انزلي) بندر انزلي
اين پل بر روي رودخانه انزلي، بين غازيان و ميان پشته و در مسير ارتباطي تهران- رشت (از طريق انزلي) برپا شده است. ساختمان اين پل، به همراه پل ديگر انزلي، توسط مهندسان سوئدي در سال 1314 آغاز گشت و در سال 1316 به پايان رسيد.پل غازيان در زمان خود از معدود پل هاي پيشرفته جهان در نوع خود بوده و بر همين اساس، در سال‌هاي اخير جزو پل هاي تاريخي ايران به ثبت رسيده است. اين پل 40/210 متر طول و 10 متر پهنا دارد. ارتفاع آن از سطح آب 85/6 متر و داراي 5 دهانه ثابت و يك دهانه متحرك به طول 25 متر است. از زير دهانه اخير در گذشته كشتي ها تردد مي كردند. مصالح مورد استفاده در بنا، بتون و آهن است. قسمت متحرك پل توسط چرخ دنده و به كمك نيروي موتور يا انسان به بالا و پايين حركت مي كند. اين پل به شماره 1514 به ثبت تاريخي رسيده است.
پل غازيان و پل ميان پشته بندر انزلي
پل ميان پشته را پل رابط گيلان و آذربايجان نيز گفته اند زيرا مسافران آذربايجاني كه از راه اردبيل و آستارا به گيلان مي آيند از روي اين پل مي گذرند. پل ميان پشته، در دوره پهلوي، بين غازيان و ميان پشته ساخته شد. طول اين پل 210 متر و عرض آن 10 متر است. اين پل بتوني كه ارتفاع ان از سطح آب هفت متر است. يكي از شاه كارهاي صنعت پل سازي اوايل قرن حاضر است. ساختمان پل در 1316 ه. ش پايان يافت و از آن تاريخ تا امروز بي وقفه مورد استفاده بوده است. پل ديگري با 127 متر طول بندر انزلي را به ميان پشته پيوند مي دهد. اين پل كه از روي مرداب يا رود انزلي مي گذرد سه چشمه دارد. چشمه فولادي ميان پل 25 متر طول و شش متر ارتفاع دارد.
پل انزلي
اين پل بين بندر انزلي و ميان پشته برپا شده است. ساختمان اين پل به همراه پل غازيان توسط مهندسان سوئدي در سال 1314 آغاز شد و در سال 1316 به پايان رسيد. اين پل 50/127 متر درازا، 10 متر پهنا و از سطح آب 5/6 متر ارتفاع دارد. هم‌چنين داراي سه دهانه ثابت و يك دهانه متحرك به طول 25 متر براي عبور كشتي ها است. اين پل نيز هم چون پل غازيان، از بتون آرمه و تيرآهن ساخته شده است.

حمام پنجشنبه (انزلي)
اين بنا در كهنه بازار انزلي واقع شده و از ساخته هاي دوره ناصرالدين شاه به سال 1303 ه. ق است.
حمام علي اف (انزلي)
اين بنا در انتهاي خيابان ابوذر (سپه) واقع شده و از آثار اواخر دوره قاجار به سال 1326 ه. ق است كه توسط علي اف از بازرگانان انزلي- ساخته شده است.اين بنا كه به شيوه جديد و با دستگاه‌هاي دوش، وان و نمره هاي خصوصي ساخته شده بود در ابتدا متشكل از دو بخش مردانه و زنانه بود كه بعدها بخش زنانه آن برچيده شد و در بخش مردانه نيز تغييراتي از جمله افزودن بر تعداد نمره هاي خصوصي آن صورت گرفت.بخش مردانه داراي فضاي وسيع با خزينه هاي آب گرم و سرد است.
حمام شاه (انزلي)
اين بنا كه مهم‌ترين حمام تاريخي شهرستان انزلي به شمار مي رفته در اوايل دوره قاجار توسط امير هدايت الله فومني معروف به گيلانشاه (مقتول 1200 ه. ق) ساخته شده و به هنگام مسافرت و اقامت شاهان قاجار در انزلي مورد استفاده آنان قرار مي گرفت. حمام شاه انزلي كه به سبك ديگر حمام هاي قديمي ساخته شده و داراي كاشي‌كاري زيبايي بوده در دوره اخير ويران شده است.