مي‌توان گفت اين جلگه‌ها استانهاي گيلان و مازندران را شامل شده و در كنار درياي خزر به طول بيش از 700 كيلومتر گسترش يافته‌اند. اين ناحيه هلالي شكل، كه البرز در جنوب آب واقع شده است داراي 25 تا 35 كيلومتر عرض مي‌باشد. توپوگرافي اين ناحيه نمونه‌اي از سواحل باطلاقي و جلگه‌اي است كه حاصل عمل سه جانبه دريا و آب رودخانه و باد مي‌باشد. برخلاف بيشتر نقاط ايران كه داراي آب و هواي گرم و خشك و يا سرد و خشك هستند.ميزان بارندگي از حدود 100 سانتيمتر در جنوب شرقي اين دريا تا تقريباً 200 سانتيمتر در كنار ساحل مي‌رسد . بيشتر ريزشهاي پائيزي و زمستاني اين ناحيه در ارتباط با اقليم حاكم بر مديترانه شرقي مي‌باشد.

تعداد نسبتاً زيادي رودهاي كوچك و بزرگ از كوههاي البرز و نقاط ديگر سرچشمه گرفته و پس از طي كردن مسير خود اكثراً از درون جلگه‌هاي فوق‌الذكر به درياي خزر مي‌ريزند. سفيد رود، هراز، گرگان، اترك از مهمترين رودهاي ناحيه محسوب گشته و از بين تمام رودها مسير سفيد رود از همه طولاني‌تر بوده و در منجيل سدي به همين نام بر روي آن احداث گشته و در موقع پيوستن به دريا دلتاي وسيعي را به وجود مي‌آورد.

شرايط طبيعي مناسب در اين ناحيه باعث كشت متمركز گتشه و محصولات عمده كشاورزي نظير برنج، چاي، پنبه، توتون، ذرت و انواع طيفي‌جات بخوبي بعمل مي‌آيد. مركبات نيز بيشترين و بزرگترين محصول درختي منطقه را تشكيل داده و علاوه بر رفع احتياجات ساكنين محل به اكثر نقاط ايران نيز فرستاده مي‌شود.

سه رشته كوهستان نسبتاً مهم طالش در مغرب، البرز در وسط و ارتفاعات خراسان در مشرق اين ناحيه قرار داشته و شكل آن نيز تا اندازه‌اي متاثر از ناحيه قبل و به صورت هلالي مي‌باشد.كوههاي طالش نسبتاً در جهت شمال غربي ـ جنوب شرقي كشيده شده و ارتفاع آن  2000 تا 3000 متر بالاتر از سطح دريا مي‌باشد. كوههاي البرز در مقايسه با طالش ارتفاع بيشتري داشته و چون ديواري رفيع يك فاصله 1000 كيلومتر را در برمي‌گيرد.

دماوند با ارتفاع 5671 متر تقريباً در شمال شرقي تهران و در مركز البرز واقع شده و بلندترين قله ايران محسوب مي‌شود. رشته كوههاي خراسان از نظر ارتفاع و درهم بودن به پاي البرز نمي‌رسد. ارتفاعات شمالي در وسط بلندتر ولي در غرب و شرق كاهش مي‌يابد و توپوگرافي مخصوص به خود را در شمال خراسان به صورت رشته‌هاي مجزا بوجود مي‌آورد. ارتفاعات شمالي در اثر مجاورت با درياي خزر مقدار قابل ملاحظه‌اي از نزولات جوي را دريافت نموده و ميزان آن در سال به 80 تا 160 سانتيمتر مي‌رسد. اين ريزشها در دامنه‌هاي شمالي ارتفاعات به 40 تا 80سانتيمتر مي‌رسد. در دامنه‌هاي جنوبي و از غرب به شرق مقدار نزولات جوي كاهش مي‌يابد. ميزان نزولات در رشته كوههاي خراسان در سال فقط به حدود 40 سانتيمتر مي‌رسد. متوسط درجه حرارت در ارتفاعات شمالي در ماههاي دي و بهمن تا 10درجه سانتيگراد پائين مي‌آيد و آنرا به يكي از نقاط سرد كشور مبدل مي‌كند. متوسط درجه حرارت مرداد ماه در اين قسمت از ايران به حدود20 درجه سانتيگراد مي‌رسد. نزولات جوي در زمستان به صورت برف و موقع ريزش آن معمولاً از آذر ماه تا فروردين به طول مي‌انجامد. سرچشمه تعدادي از رودهاي اين محل از ارتفاعات پوشيده از برف شروع و اكثراً به درياي مازندران مي‌ريزند.مهمترين اين رودها، اترك، گرگان، تجن، هراز، جاجرود و كرج مي‌باشند. بعضي از رودهاي فصلي نيز از دامنه‌هاي جنوبي البرز سرچشمه گرفته و آب آنها به سمت بخش داخلي ايران جريان مي‌يابد.