اين منطقه كه به شكل چهار گوشه نامنظم مي‌باشد. تمام استانهاي آذربايجان شرقي و غربي و اردبيل و شمال استانهاي كردستان و زنجان را در بر مي‌گيرد. تعدادي از حوضه‌هاي كوچك رودخانه‌اي و درياچه‌اي مانند ارس، اروميه، زاب كوچك، سيروان و قزل اوزن در اين منطقه واقع شده‌اند. حوضه ارس در شمال، اروميه در وسط، حوضه‌هاي زاب كوچك و سيروان در جنوب غرب و حوضه قزل اوزن در جنوب شرقي آن قرار دارند. اثر كلي توپوگرافيك منطقه به صورت يك سري از فلاتهاي منقطع و مرتفع با ارتفاع متوسط در حدود 2000متر جلوه‌گري مي كند. آنچه بايد به توپوگرافي اين فلاتها افزود مخروط‌هاي بزرگ سه آتشفشان آرارات در شمال غربي، سبلان در شمال شرقي و سهند در وسط آن است كه اكنون بدون فعاليت مي‌باشند. درياچه اروميه يكي از عوارض طبيعي اين سرزمين بوده و تقريباً در ارتفاع 1300متري از سطح دريا بوجود آمده است، طول درياچه به 150 و عرض آن به حدود 50 كيلومتر مي‌رسد. متوسط عمق درياچه در زمان كم آبي كمتر از 5 متر است. آب درياچه از رودهائي كه از سرزمين‌هاي مجاور مي‌آيند و تشكيل حوضة اروميه را مي‌دهند تامين مي‌شود.

اقليم ملايم و مرطوب يكي از ويژگيهاي مخصوص اين منطقه است كه به جهت ارتفاع قابل ملاحظه نزديكي به درياي مديترانه و واقع شدن در آن سوي عرضهاي منطقه حاره حاصل مي‌شود. درجه برودت بهمن ماه منطقه بين نقطه انجماد و 10ـ درجه سانتيگراد در نوسان است و درجه حرارت مرداد ماه به حدود 20درجه سانتيگراد مي‌رسد. مقدار نزولات جوي ساليانه از 40تا 100سانتيمتر است. و بيشتر اين بارندگيها در زمستان و بهار اتفاق مي‌افتد. اين منطقه معمولاً زمستان‌ها در زير قشر ضخيمي از برف قرار مي‌گيرد.

فراواني ذخيره آب رودخانه‌ها، باران نسبتاً زياد و خاكهاي آتشفشاني حاصلخيز، درپاره‌اي قسمتها بيانگر اين پديده است. در بين سرزمين‌هائي كه كشاورزي نسبتاً پيشرفته‌تري دارند بخش‌هاي مركزي و مرتفع حوضه اروميه قسمتهائي از زمين‌هاي پست قزل اوزن، دره قره سو و حوضه خوي قابل ذكراند. غلات و محصولات مهمي كه در اين حوضه‌ها بخوبي رشد مي‌كنند، عبارتند از گندم و جو، مقدار كمي ذرت، ميوه‌هاي مختلف مديترانه‌اي از قبيل: انگور، بادام، و زردآلو كه به وفور محصول مي‌دهند. پنبه، توتون و دانه‌هاي روغني نيز از محصولات اين ناحيه‌اند. بيشتر زمين‌هاي مزروعي را زمين‌هاي پست واقع در مجاورت منابع آبهاي جاري تشكيل مي‌دهند در ارتفاعات بالاتر فعاليت دامپروري زيادي مشاهده ميشود. گوسفند، بز، گاو و اسب از حيوانات اين منطقه‌اند كه در پرورش آنها كوشش قابل ملاحظه‌اي بعمل مي‌آيد. در اين منطقه فعاليت كوچ‌نشيني مخصوصاً در بين ايل‌هاي كرد كه به دامپروري اشتغال دارند هنوز با اهميت است.